Artykuły

Na temat ekologicznego stylu życia wiemy coraz więcej. To już nie tylko moda, ale i konieczność. Zewsząd dobiegają nas głosy, że świat jaki znamy, może za chwilę zniknąć za sprawą niechlubnej działalności człowieka. Temat ten często nie jest poruszany wprost w serialach, ale ciągle gdzieś pobrzmiewa echo zmian, jakie należy wprowadzić, by nasza dalsza egzystencja na ziemi była w ogóle możliwa. Poniższe zestawienie nie jest ani długie, ani oczywiste. Chciałam jednak zilustrować różne podejścia do tematu ekologii. Nawet jeśli jakiś tytuł na pozór nie wydaje się związany z tematyką ekologiczną, to możemy wyciągnąć z niego jakąś naukę i przesłanie.

dark

10. Wszystkie seriale o zagładzie ziemi – śmierć planety

Ten punkt ma zbiorowy charakter. Zapewne nie są wam obce seriale o zagładzie ziemi i konieczności ratowania ludzkości, poprzez znalezienie dla niej w kosmosie nowego miejsca. Głód, przeludnienie, problemy z czystą wodą i świeżym powietrzem, to najczęstsze powody zmiany planety do zamieszkania. Silna ingerencja człowieka w naturalny ekosystem zawsze doprowadza do katastrofy. Jeśli jest ona tak znacząca, jak wybuch atomowy, to nie ma już nadziei na zachowanie ekosystemu w takiej formie, jaką znamy. Co prawda w większości seriali science-fiction na temat rozwiązań innych niż zmiana zamieszkania niewiele usłyszycie, ale warto pamiętać, że być może, któregoś dnia, czeka nas takie radykalne rozwiązanie.

9. „Chernobyl” / „Czarnobyl” – trzeba otwarcie mówić prawdę (2019)

Serial „Chernobyl” ukazuje prawdziwe wydarzenia, rozgrywające się na terenie obecnej Ukrainy. W roku 1986 doszło tam do katastrofy w elektrowni atomowej. Najgorsza wcale nie była katastrofa sama w sobie, ale nieujawnienie prawdy o niej. Począwszy od osób mieszkających w pobliżu elektrowni, na mieszkańcach innych państw skończywszy, ludzie nie mieli pojęcia, jak wielkie czeka ich zagrożenie. Związek Radziecki tuszował sprawę, narażając tym samym życie i zdrowie tysięcy osób. Jeśli będziemy milczeć na temat faktów zagrażających ludzkości, w celu obrony własnego dobrego imienia lub ze względu na czynniki ekonomiczne, będziemy mieli na sumieniu przyszłość swoją i kolejnych pokoleń. 

Serial można ogladać na platformie HBO GO

8. „Chef’s Table” – jedzenie energią dla świata (2015- )

Odżywianie się – to hasło jako pierwsze pojawia się w moim umyśle, kiedy myślę o ekologii. Weganizm, wegetarianizm, organiczne jedzenie, lokalne produkty, fair trade. To tylko niektóre pojęcia, które mogą się nam kojarzyć z nurtem eco w kontekście usług restauracyjnych. Jedna z najciekawszych serii dokumentów z platformy Netflix przedstawia najlepsze restauracje świata i ich twórców. To, co możecie dostrzec na pierwszy rzut oka, to pochwała dla produktu. Wręcz nabożne podejście do tego, z czego wykonana jest potrawa. Najlepsi kucharze nie marnują jedzenia (zero waste), doceniają lokalne wyroby i to właśnie na nich opierają swoje menu. Nie obce są im również dania sezonowe, wykluczające daleki transport i konieczność konserwowania składników. Serial ukazuje nam, jak ważne jest świadome odżywiania się i czerpanie z płodów natury, które mamy najbliżej siebie. 

Serial można ogladac na platformie Netflix

black mirror

7. „Black Mirror” / „Czarne lustro” – humanizm (2011- )

Choć antologia ta na pozór nie ma wiele wspólnego z myślą ekologiczną, to dla mnie najważniejsze jest jej przesłanie. Rozwój cywilizacji cyfrowej sam w sobie nie jest zły, pod warunkiem, że nie gubi myśli humanistycznej. Otaczająca nas elektronika jest niezwykle przydatna, ale często zapominamy, że jest wyłącznie narzędziem do realizacji naszych celów. Postępująca cyfryzacja i rozwój zaawansowanych technologii mogą prowadzić do odczłowieczenia, zmniejszenia empatii i zwolnienia się z odpowiedzialności. Życie w wirtualnym świecie jest nieprawdziwe, jest ułudą i fałszem. Serial pokazuje nas w krzywym lustrze i przypomina, że jeśli choć na chwilę odłożymy smartfony i zapomnimy o mediach społecznościowych, będziemy mieli szanse na prawdziwe spotkanie z drugim człowiekiem i dostrzeżenie piękna świata nie na zdjęciach w Instargramie, ale wokół nas. 

Serial można ogladac na platformie Netflix

wataha

6. „Wataha” – piękno przyrody (2014- )

Dzika natura, nieokiełznane tereny, wymagające warunki atmosferyczne. Taka jest rzeczywistość bohaterów „Watahy”. Serial opowiada o losach pograniczników, żyjących na styku ziem Polski i Ukrainy. Ich codziennością jest tropienie przekraczających zieloną granicę emigrantów i uchodźców, udaremnianie przerzutu narkotyków, towarów akcyzowych czy broni. Surowość, piękno otaczających lasów porosłych na górzystych obszarach, towarzyszą wszystkim mieszkańcom tych terenów. Są zmuszeni do wolniejszego trybu życia, rezygnacji z części dóbr cywilizacji, a w zamian otrzymują bezpośredni kontakt z przyrodą. Nie jeden z nas wzdycha do myśli o wyruszaniu na bieszczadzkie szlaki, niejeden chciałby dotknąć prostoty i surowości życia podyktowanego rytmem pór roku. „Rzucić wszystko i przenieść się w Bieszczady” – brzmi jak utopia, choć znajdują się i tacy śmiałkowie, którzy podejmują takie wyzwanie.   

Serial można ogladac na platformie HBO GO

handmaid's tale, eco

5. „Handmaid’s Tale” / „Opowieści podręcznej” – powrót do prostoty (2017- )

W niedalekiej przyszłości rodzi się coraz mniej dzieci. Kobiety mają problemy z zajściem w ciążę i jej utrzymaniem. Nawet jeśli na świat przychodzą kolejne pokolenia, to przeżywalność jest tak niska, że narodziny dzieci stają się priorytetem politycznych działań. Uwaga rządzących skupia się na przedłużeniu społeczeństwa. Brzmi dobrze, ale w państwie powstałym na ziemiach byłego USA dochodzi do patologii. Nowe państwo Gilead zrobi wszystko, by dzietność była jak najwyższa. Choć sama struktura państwa zasługuje na potępienie, to zwrócenie uwagi na to, jak ważnym czynnikiem w tej walce jest ochrona środowiska, zasługuje na pochwałę. Kluczem do sukcesu ma być środowisko wolne od zanieczyszczeń i prostota życia. Ziemia nieskażona chemikaliami produkuje organiczną żywność, unika się przetwarzania produktów spożywczych, zasady życia są bezwzględnie proste. Wiara w to, że kluczem do sukcesu zdrowego społeczeństwa jest podążanie za naturą, jest godne naśladowania. Dystopia skłania do myślenia o czekającej nas najbliższej przyszłości, w której widmo bezpłodności jest realne, a ratunkiem może okazać się powrót do prostoty.

Serial można ogladac na platformie HBO GO

star trek

4. „Star Trek” – poszanowanie dla ekosystemu (1966- )

Czasami trzeba udać się w bardzo daleką podróż, żeby lepiej zrozumieć siebie i swoje otoczenie. Dewizą bohaterów „Star Teka” stało się podróżowanie tam, gdzie „Where No Man Goes Before”. Założenie takie stwarza okazję do poznawania obcych sobie cywilizacji i kultur. Misją Star Treka stało się pokojowe nastawienie do wszystkich zamieszkujących wszechświat stworzeń i nieingerowanie w złożone struktury społeczne. To, co obce, może czasem budzić zarówno lęk, jak i chęć podporządkowania sobie nowych terenów i czerpania z nich korzyści. Jednak to co stało się najważniejsze dla bohaterów serialu, to poznawanie nieznanego w ten sposób, by wyciągnąć dla siebie lekcję i wykorzystać nowe doświadczenia w przyszłości. Naukę tą możemy przełożyć na nasze funkcjonowanie na planecie Ziemia. Nieingerowanie w ekosystemy, uczenie się od innych, szacunek dla wszystkich stworzeń, niewojenne rozwiązywanie konfliktów i pokojowa komunikacja. To one dają możliwość na rozwój i przetrwanie. 

Serial można oglądac na platformie Netflix

walking dead, ekologia, zero waste

Serial można oglądac na platformie Netflix

3. „Walking Dead” – zero-waste (2010- )

Ten wybór nie jest oczywisty, ale to życie, jakie wiodą bohaterowie serialu, jest marzeniem każdego ekologa. Żadnego przemysłu, czerpanie z przyrody całymi garściami, bez naruszania ekosystemu. Silniejsi pożerają słabszych, ludzie są na wyginięciu, więc ich wpływ na naturę jest zminimalizowany. Gonieni przez zombie i ludzkich drapieżników, nie mają szans na zawładnięcie planetą. Zasadą, która przyświeca funkcjonowaniu w tym świecie, jest zero-waste. Nic nie może się zmarnować. Każda żywność, broń, ubrania i wszelkie narzędzia są na wagę złota. Bohaterowie są skazani na to, co zostało już wyprodukowane, mogą tylko przerabiać rzeczy. Uczą się także na nowo hodowli zwierząt, uprawy roślin i korzystania z tego, co jest dostępne, doceniając wszystko, co posiadają. Są wolni od nadprodukcji, komercji i kapitalizmu zmuszającego do kupowania coraz więcej i więcej. Minimalizm w najczystszym wydaniu.

Serial można ogladac na platformie Netflix i HBO GO

2. „Siempre Bruja” / „Wieczna wiedżma” – ochronić to, co jeszcze można (2019)

To jeden z tych seriali, w których temat konieczności ochrony środowiska jest podejmowany wprost, choć nie jest to główna oś fabularna produkcji. Opowiada ona o przedziwnych losach młodej, niedoświadczonej czarownicy Carmen, która z czasów niewolnictwa przenosi się do współczesności. Mogła tak jak tysiące innych oskarżonych o czary kobiet zostać spalona na stosie, ale udaje jej uciec dzięki złożonej czarownikowi Aldemarowi obietnicy. W roku 2019 ma misję do spełnienia. Trafia w znane sobie miejsce, do miasta Cartagena de Indias. Jest to bajeczne miasto portowe w Kolumbii, na wybrzeżu karaibskim. Przyroda w tym miejscu aż buzuje od kolorów: szmaragdu wód, zieleni i wszystkich możliwych barw kwiatów. Jednak miejsce to nie jest pozbawione problemów. W wyniku działalności człowieka części gatunków grozi wyginięcie, sztuczne odpady zalewają plaże i wody, zwierzęta pływają wśród ton plastiku. Carmen podejmuje studia biologiczne i boleśnie przekonuje się, jak piękno przyrody zostało zniszczone przez kilka wieków i jak bardzo jest kruche. Jej przyjaciele i wykładowcy są wrażliwi na dewastację środowiska. Są gotowi, żeby uratować jej fragment, jeśli jest tylko taka możliwość.

Serial można ogladac na platformie Netflix

northern exposure, eco

1. „Northern Exposure” / „Przystanek Alaska” – myśl globalnie, działaj lokalnie (1990-1995)

To jeden z najbardziej kultowych seriali wszech czasów. To, za co ludzie pokochali go, to przede wszystkim ukazanie mocno związanej ze sobą społeczności, żyjącej nie tylko w zgodzie z sobą, ale i otaczającą ich monumentalną przyrodą. Mieszkańcy alaskańskiego miasteczka Cicely wiodą proste życie, ale charakteryzują ich szerokie horyzonty myślowe, wrażliwość na drugiego człowieka, docenienie codziennych drobiazgów, a przede wszystkim ogromny szacunek do przyrody. W małej społeczności znajdzie się miejsce dla każdego, nawet największego dziwaka, pod warunkiem, że nie będzie szkodził innym i otoczeniu. Rozumieją, że wszyscy tkwimy w nieuniknionym kole życia. Wszystko ma swój czas i miejsce – następujące po sobie etapy życia i śmierć. To wspaniały traktat o miejscu człowieka we wszechświecie i w sercach innych ludzi. Optymizm, pomoc, współczucie – to one pomagają nam egzystować w lokalnej społeczności. To, czego możemy nauczyć się od bohaterów serialu, to szacunek do prostych prawd, pojmowanie wolności i swobody oraz respekt wobec przyrody. Zrozumienie, że na tej ziemi jesteśmy tylko gośćmi i tak jak oni nie powinniśmy wkraczać z brudnymi buciorami w jego progi i naruszać panującej tam równowagi.

Serial nie jest dostępny w Polsce

 

Mam nadzieję, że dzięki temu zestawieniu nieco inaczej spojrzycie na temat ekologii w serialach i potraktujecie je jako źródło przemyśleń, nawet jeśli nie zahaczają wprost o ten temat. Świat wokół nas się zmienia, poglądy ewoluują, spoglądamy na problemy świata z innej perspektywy. Seriale mogą być zarówno ostrzeżeniem przez tragicznymi skutkami naszych radykalnych działań, ale mogą też uwrażliwiać na nasze otoczenie. Wskazywać, że każdy z nas może zrobić coś, by świat był lepszy.

Za każdym razem, kiedy oglądacie serial z piękną scenerią, pamiętajcie też, że to od nas zależy czy krajobraz ten będą mogły oglądać także przyszłe pokolenia.

Komentarze

Zaloguj się, aby dodać komentarz.

Powiązane

Seriale


Chernobyl

Po wybuchu elektrowni jądrowej w Czarnobylu ratownicy poświęcają zdrowie i życie, by ratować Europę przed skutkami katastrofy. Jednocześnie naukowcy starają się …


Black Mirror

Serial ukazuje problemy społeczno-obyczajowe umiejscowione w różnych ramach czasowych. Posiadają one cechy fantastyczne, jednak zawsze mają odzwierciedlenie w rzeczywistości. …



The Handmaid's Tale

Antyutopijna przyszłość, gdzie płodne kobiety stają się surogatkami bogatych rodzin, a ich wszelkie nieposłuszeństwo zostaje surowo karane.


Siempre Bruja: Always a Witch

W imię miłości, młoda czarownica z XVII wieku odbywa podróże w czasie. W końcu dociera do współczesnej Kartageny, gdzie musi pokonać swojego rywala.




The Walking Dead

Serial opowiadający o świecie po wybuchu apokalipsy zombie. Głównym bohaterem „Żywych trupów” jest Rick Grimes, policjant, który staje na czele grupy ocalałych …