3
Artykuły

Handel formatami to jeden z najszybciej rozwijających się elementów rynku telewizyjnego na świecie. Co to takiego i dlaczego tak wiele osób się tym zajmuje?

Właśnie skończyliście kolejny serial. Jeszcze jesteście w szoku, wzruszeni albo rozbawieni tym, co zobaczyliście na ekranie. Takie same reakcje mają również miliony innych ludzi na świecie. Produkcja okazała się być sukcesem, a wam jest szkoda, że macie za sobą już wszystkie epizody i przygody waszych ulubionych bohaterów dobiegły końca. Nie martwcie się, bo może właśnie ktoś z polskich producentów postanowił powtórzyć sukces waszego ulubionego serialu i chce kupić jego format.

house of cards

Format telewizyjny – co to takiego?

Ten termin oznacza licencję na produkcję kolejnych wersji danego serialu, który jest lub był tworzony w innym państwie. Najczęściej stacje telewizyjne lub producenci wykupują formaty programów typu reality show lub teleturniejów, na przykład „Taniec z gwiazdami”, „Mam talent” lub „X Factor”. Jednak coraz częściej taka sytuacja zdarza się również na rynku serialowym. Produkcje, które odniosły sukces w kraju powstania (albo, co lepsze, międzynarodowy), chętnie przenoszone są do realiów innych państw. Dzięki temu producenci i stacje telewizyjne mają większą pewność, że ich nowe dziecko przyniesie rodzicom dużo pieniędzy. Skoro udało się to zagranicą, to wyjdzie również u nas, prawda?

Brzydula

Samo pojęcie formatu może dotyczyć zarysu serialu, dokładnego opisu, jak produkcja ma wyglądać, a nawet gotowego dzieła, które pozostaje jedynie wyemitować. Biznes formatów telewizyjnych jest tak duży i tak opłacalny, że co roku w Cannes odbywają się Międzynarodowe Targi, na których można prezentować i nabywać formaty. To, jak ma wyglądać serial w innym kraju, określane jest w umowie licencyjnej. Nabywca otrzymuje książkę formatową i – w zależności od stopnia adaptacji – dzieło, które zasponsoruje bądź stworzy, będzie wierną kopią pierwowzoru albo posiadać będzie jedynie małe nawiązania.

Królowie formatu

Prym wśród krajów tworzących formaty wiodą Stany Zjednoczone oraz Wielka Brytania. Popularnością cieszą się również seriale szwedzkie, tureckie, japońskie i brazylijskie. „Muhteşem Yüzyıl”, czyli swego czasu popularne „Wspaniałe stulecie”, zaadaptowało 50 krajów.

Breaking Bad

Jednym z najpopularniejszych seriali, który powstał po wykupieniu formatów jest kolumbijska wersja „Breaking Bad” – „Metástasis”. Kilka lat temu powodzeniem cieszyło się kupowanie licencji kolumbijskiej telenoweli „Yo soy Betty, la fea”, która w Polsce emitowana była pod nazwą „Brzydula”. W polskiej telewizji można było obejrzeć wersję oryginalną, brytyjską, niemiecką, a także polską. Moje serce zdobyła natomiast irańska wersja amerykańskiego serialu z lat 90., „Friends”.

Czasami zdarza się też, że kraj, który kupił format, wyprodukował wersję cieszącą się większą popularnością na świecie niż oryginał. Tak było w przypadku „The Office”, którego amerykańska wersja skradła serca widzów z całego globu, a jej fragmenty do dziś są memami. Pierwowzór tego serialu powstał w Wielkiej Brytanii, wyprodukowała go stacja BBC. Identyczny los spotkał „House of Cards”: produkcja najpierw powstała w latach 90. XX wieku w angielskiej telewizji, ale dopiero współczesna wersja stworzona przez Netflix zdobyła światową sławę. To samo stało się w przypadku „Homeland”, którego pierwszą wersję stworzono w Izraelu pod nazwą „Prisoners of War”. Jednak w tym przypadku amerykańska wersja różni się od pierwowzoru prawie w każdym aspekcie.

Polska nie taka zła

Także nasz kraj może poszczycić się sukcesami na rynku formatów telewizyjnych. Z roku na rok coraz więcej naszych rodzimych programów i seriali adaptowanych jest na rynkach zagranicznych, a polscy wystawcy coraz bardziej zaznaczają swoją obecność na wspomnianych wyżej Międzynarodowych Targach. Nasz rynek często interesuje producentów pochodzących z Chin, ale w przypadku seriali kupowaniem formatów polskich produkcji zainteresowani są nasi sąsiedzi. „Świat według Kiepskich” został sprzedany na Ukrainę, licencję do adaptacji „Rancza” kupiła Estonia, a „Dom nad rozlewiskiem” Łotwa. Jednak największym sukcesem produkcji z naszego kraju było sprzedanie formatu „M jak miłość” do Rosji.

Czy któryś z waszych ulubionych seriali powstał dzięki wykupieniu formatu?

 

Komentarze

(3)

Zaloguj się, aby dodać komentarz.

  • bikisbig
    bikisbig

    Team Medical Dragon to ja bym sprawdził bo znalazłem ze serial powstał na podstawie mangi która rozpoczęła się w 2002 roku dr house 2004 się rozpoczął

  • Kira Leśków
    Kira Leśków
    @kira_leskow

    @MonikaZastawna pewnie dodałaby do tej listy „The Good Doctor” :-)

Powiązane

Seriale

Breaking Bad

Głównym bohaterem "Breaking Bad" jest Walter White (Bryan Cranston), nauczyciel chemii mieszkający w Nowym Meksyku wraz z żoną (Anna Gunn) oraz nastoletnim synem …



Homeland

Po ośmiu latach niewoli w Iraku, sierżant Nicholas Brody zostaje odbity i wraca do kraju jako bohater. Agentka CIA, Carrie Mathsion, podejrzewa i próbuje udowodnić, …


House of Cards

Zostać politykiem może każdy, ale osiągnąć w tej dziedzinie rzeczy wielkie mogą jedynie ludzie silni i bezwzględni. Posiadanie takiej etykietki jest największym …


M jak miłość

Lucjan i Barbara są rodzicami czwórki dorosłych dzieci. Każde z nich ma swoje problemy i rozterki różnej maści.


Episodes

Sean i Beverly Lincolnowie otrzymują propozycję przeniesienia swojego popularnego brytyjskiego serialu na rynek amerykański. Po wahaniach wyrażają zgodę, nie wiedzą …


Friends

Akcja skupia się na losach szóstki przyjaciół wiodących życie w Nowym Jorku.


Ranczo

Do niewielkiej wsi przyjeżdża Amerykanka, która odziedziczyła dworek po babci. Kobieta wywraca świat konserwatywnych mieszkańców Wilkowyj do góry nogami.



The Big Bang Theory

Życie dwóch geniuszy, doktorów Leonarda Hofstadera i Sheldona Coopera, zmienia się na zawsze, kiedy poznają swoją nową sąsiadkę. Jest nią aktorka Penny, która pracuje …


The Office

Mockument pokazujący życie pracowników filii firmy sprzedającej papier.